Dzieciństwo to szczególny okres w życiu człowieka, będący czasem swobodnej zabawa, ale równocześnie intensywnego rozwoju i szeroko rozumianej nauki. Współcześni rodzice coraz więcej uwagi przykładają do edukacji swoich pociech, mając świadomość jaki wpływ na przyszłość młodych ludzi ma jej jakość i efektywność.

Najprzyjemniejszą i najwłaściwszą formą edukacji małego dziecka jest ta prowadzona poprzez zabawę, ale odpowiednio dobrane zabawki edukacyjne mogą również sprawdzić się w przypadku dzieci starszych. Jaka jest rola zabawek w edukacji dziecka? W jakie zabawki warto zainwestować?

Dlaczego warto kupować dziecku zabawki?

Zabawki pozwalają na realizowanie jednej z podstawowych potrzeb dziecka – zabawy. Wczesne dzieciństwo to dla większości z nas najbardziej twórczy okres w życiu. Umysł dziecka jest również otwarty i chłonny jak nigdy później –  dzieciństwo to czas intensywnej nauki o świecie, zdobywania i doskonalenie rozmaitych umiejętności oraz budowania podwalin pod przyszłą edukację.

Odpowiednio dobrane zabawki nie tylko urozmaicają zabawę, ale są również doskonałym narzędziem do wczesnej edukacji, umożliwiającym stymulowanie rozwoju dziecka w różnym zakresie i na różnych poziomach oraz zdecydowanie ułatwiają wychowanie. Najlepszym dowodem na to stwierdzenie niech będzie fakt, że zabawki są tak stare jak nasza cywilizacja, czyli dostęp do nich miały już dzieci przed tysiącami lat.

Do kupowania zabawek należy jednak podchodzić z umiarem, dystansem i wiedzą. Im więcej zabawek, tym lepiej? Absolutnie nie! Duża ilość różnorodnych zabawek może negatywnie przekładać się na wyobraźnię dziecka, obniżając jego kreatywność i pomysłowość w wymyślaniu zabaw.

Nie dajmy się złapać w pułapkę „zabawek edukacyjnych”, które edukacyjne są tylko z nazwy lub poziom ich zaawansowania oraz ilość efektów dźwiękowych i wizualnych zdecydowanie przerastają możliwości percepcyjne naszej pociechy. Istotne jest wybieranie zabawek bezpiecznych i dostosowanych do wieku dziecka oraz jego specyficznych potrzeb.

Dostosowanie zabawek do wieku dziecka

Producenci zabawek mają obowiązek umieszczania na etykietach informacji dotyczących sugerowanego wieku dziecka, dla którego dana zabawka jest przeznaczona. Ta informacja jest bardzo istotna w kontekście dzieci młodszych, poniżej 3 roku życia, w przypadku których istnieje dodatkowe ryzyko zadławienia się małymi elementami zabawek. Ważne jest jednak również dopasowania zaawansowania zabawki do wieku i możliwości dziecka.

Kwestia ta dotyczy przede wszystkim maluchów, które nie są w stanie jeszcze jasno przekazać nam swojej opinii o danej rzeczy – starsze dzieci będą potrafiły nam powiedzieć, że dana zabawka je nudzi lub męczy, że jest za głośna lub bolą je oczy. Należy pamiętać, że zarówno brak symulacji rozwoju, jak i narażenie dziecka na zbyt dużą ilość bodźców może negatywnie wpłynąć na malucha.

• zabawki dla miesięcznego niemowlaka – to przede wszystkim karuzele montowane nad łóżeczkami lub do wózków, kolorowe (choć noworodki i niemowlęta widzą jeszcze niewyraźnie, dlatego do symulowania wzroku zaleca się używanie zabawek, czy miękkich książeczek z kontrastowymi kolorami: czarnymi, białymi czerwonymi) i wygrywające ciche, spokojne melodyjki;
• zabawki dla niemowląt w wieku 2 – 4 miesięcy – dzieci w tym okresie opanowują już sztukę chwytania i z zaangażowaniem próbują złapać wszystko, co znajduje się w zasięgu ich rok; poznają faktury przedmiotów i słuchają dźwięków, które te wydają po potrząśnięciu nimi; idealną zabawką dla dzieci w tym wieku są różnego rodzaju grzechotki oraz wszelkie zabawki pozwalające na rozwijanie małej motoryki (chwytanie, przekładanie przedmiotów
• zabawki dla niemowląt w wieku 5 – 9 miesięcy – dzieci w tym wieku to mali odkrywcy, którzy coraz pewniej używają swoich dłoni do chwytania i przekładania przedmiotów, a także rzucania nimi i turlania, testują w ten sposób swoją siłę, sprawdzają, co się dzieje z danym przedmiotem itd…; to dobry czas na kupienie piłki (lub kilku piłeczek różnej wielkości, o różnej fakturze i ciężkości), ale również pierwszych klocków (plastikowych lub drewnianych), a także zabawek do kąpieli;
• zabawki dla niemowląt w w wieku 9 – 12 miesięcy – dzieci w tym wieku zaczynają już samodzielnie się przemieszczać (raczkując lub nawet chodząc) oraz komunikować przy użyciu pierwszych słów, dlatego wybór zabawek dla tych maluchów jest znacznie szerszy i bardziej różnorodny, z jednej strony możemy kupić zabawki, które będą wspierały rozwój motoryczny dziecka (np. pchacze, taczki, piłki), a z drugiej zabawki interaktywne, które będą wspierały rozwój mowy, naukę nazw kolorów, przeliczanie;
• zabawki dla małych dzieci, od 1. do 3. roku życia – małe dzieci z zaangażowaniem eksplorują świat za pomocą wszystkich zmysłów oraz na drodze eksperymentów odkrywają zależności przyczynowo – skutkowe; dziecko w tym wieku wciąż bawi się zabawkami interaktywnymi, choć stosunkowo szybko mogą się one znudzić (np. po opanowaniu nazw kolorów, czy kształtów), doskonałą zabawką dla tych maluchów będą np. duże, drewniane lub plastikowe klocki, z których dziecko może układać dowolne konstrukcje, w zależności od indywidualnych zdolności manualnych.

Wszystkie zabawki, które kupujemy dla naszych dzieci powinny być bezpieczne, czyli posiadać odpowiednie certyfikaty i spełniać wszelkie normy przewidziane dla tego segmentu produktów. Istotna jest zarówno ich trwałość i bezpieczeństwo podczas użytkowania, jak i to, czy zostały wykonane z nietoksycznych materiałów.

Zabawki dla dzieci od 3 lat

W okolicach trzecich urodzin dziecko zaczyna bawić się ze swoimi rówieśnikami (do tej pory była to raczej zabawa równoległa niż wspólna). Rozwój społeczny wchodzi na wyższy poziom, a nasza pociecha uczy się współpracy, zawierania kompromisów i rozwiązywania konfliktów. Zabawki dla dzieci po trzecim roku życia?

Dobrym pomysłem jest zainwestowanie w takie zabawki, którymi można się dzielić i bawić wspólnie z innymi dziećmi. Świetnym przedstawicielem tego rodzaju zabawek są klocki, które umożliwiają różnorodną zabawę młodszym i starszym dzieciom.

Klocki – jak wybrać najlepsze?

Rynek klocków dla dzieci jest bardzo szeroki, a oferta z roku na rok – bogatsza i bardziej różnorodna. Jak się w niej odnaleźć i zainwestować w klocki, które sprawdzą się przez dłuższy czas? Zanim ruszymy na zakupy – należycie się do nich przygotujmy.

Szczegółowy research pozwoli nam wybrać kilka typów i marek klocków, dostępnych na rynku od dłuższego czasu, w różnych zestawach i cieszących się pozytywnymi opiniami rodziców (i dzieci, oczywiście!). Klocki powinny być bezpieczne dla dzieci (certyfikaty, odpowiednia jakość nietoksycznych materiałów), posiadać atrakcyjną formę oraz być wykonane z dbałością o detale (dawać się łatwo łączyć i rozkładać).

Istotną cechą dobrych klocków jest również możliwość rozbudowywania kolekcji, poprzez dokupywanie nowych zestawów, kompatybilnych z poprzednimi.

Klocki konstrukcyjne

Klocki konstrukcyjne są szczególnym rodzajem klocków, których walor edukacyjny sprawia, że są coraz chętniej wybierane przez rodziców, ale również pedagogów wyposażających swoje placówki (przedszkola, oddziały przedszkolne w szkole, świetlice). Decydując się na ten rodzaj klocków, warto zainwestować w konkretną markę klocków konstrukcyjnych, żeby móc w przyszłości rozszerzać zestawy, oferując zabawę coraz starszym i bardziej wymagającym dzieciom.

Przykładem takich klocków jest KORBO, czyli klocki konstrukcyjne z kołem zębatym w roli głównej. To plastikowe, bardzo trwałe i solidnie wykonane elementy, dostępne w zestawach składających się z od kilkunastu do kilkuset sztuk (wszystkie zestawy można ze sobą dowolnie łączyć). Dzięki kołom zębatym wszystkie poprawnie zaprojektowane i zbudowane konstrukcje można wprawić w ruch, co dodatkowo podnosi atrakcyjność zabawy.

Klocki KORBO to również wyjątkowa możliwość nauki przez zabawę – dzieci mają okazję poznać (i przetestować w praktyce!) podstawy mechaniki, fizyki i matematyki, poćwiczyć logiczne myślenie oraz myślenie przyczynowo – skutkowe, nauczyć się projektowania oraz potrenować cierpliwość. Pracując w grupach (z rodzeństwem lub w grupach rówieśniczych w przedszkolu lub szkole) dzieci uczą się ponadto współpracy i negocjowania jej warunków, a także zawierania kompromisów.