Zabawa to główna forma aktywności dziecka kilkuletniego, dlatego odgrywa bardzo ważną rolę w jego rozwoju. Dzieciństwo to również okres największej chłonności umysłu – dziecko szybko, z łatwością i radością przyswaja nowe informacje oraz z zaangażowaniem eksploruje swoje otoczenie (najpierw najbliższe, a później coraz dalsze). Jak zatem połączyć dziecięcą chęć do zabawy z edukacją? Edukując poprzez zabawę, oczywiście!

Podstawowe zasady

Zabawa, która ma posiadać walory edukacyjne – musi być bezwzględnie dopasowana do potrzeb i możliwości dziecka. Wygórowane oczekiwania i zbyt skomplikowane formy zabawy (zasady, zabawki) mogą dziecko skutecznie zniechęcić i sfrustrować. Pamiętajmy, by nie zmuszać dziecka do wybranej przez nas koncepcji zabawy – bądźmy otwarci i pozytywnie nastawieni. Aby zabawa była edukacyjna wcale nie musi wiązać się z koniecznością zakupu niezliczonej ilości profesjonalnych pomocy dydaktycznych, czy zabawek edukacyjnych. Najczęściej wystarczą podstawowe zabawki, które znajdują się w większości polskich domów (tj. przybory plastyczne, klocki) oraz przedmioty codziennego użytki (garnki, łyżki, waga kuchenna, miarka kuchenna itp.). Niezbędna będzie również kreatywność rodzica. W co i jak się bawić?

Inspirujące pomysły na zabawę edukacyjną

W natłoku codziennych obowiązków często brakuje nam czasu na wymyślanie wyjątkowych, edukacyjnych zabaw. Tymczasem okazuje się, że zdecydowana większość zabaw z naszymi dziećmi ma (lub może mieć) wymiar edukacyjny. Oto kilka przykładów:

• Zabawa ciastoliną, plasteliną i innymi masami plastycznymi (również zrobionymi samodzielnie, w duchu DIY) – zabawy z masami plastycznymi to zajęcie absorbujące uwagę dzieci, które uwielbiają gnieść, ugniatać, tworzyć i przerabiać…; to również doskonała zabawa edukacyjna – młodsze dzieci uczą się kolorów i ćwiczą rączki, starsze – uczą się zasad miksowania kolorów i posługiwania sztućcami (wystarczy wręczyć im do zabawy plastikowe widelce i noże);
• Zabawy klockami – klocki dają niezliczoną ilość możliwości zabaw edukacyjnych; młodsze dzieci uczą się nazywania kolorów i kształtów, liczenia i przeliczania; trochę starsze dzieci grupują klocki, tworzą zbiory i podzbiory; jeżeli zainwestowaliśmy w klocki konstrukcyjne – to dzieci będą również miały możliwość oswajania zasad fizyki i mechaniki (poprzez wznoszenie konstrukcji, które następnie można wprawiać w ruch, dzięki kołom zębatym zawartym w zestawach, np. klocków marki Korbo);
• Wspólne gotowanie i/lub pieczenie – zabawy w kuchni to nie tylko doskonały sposób na wspólne, kreatywne spędzanie czasu dla całej rodziny, ale również okazja do oswojenia miar i wag dla uczniów młodszych klas szkoły podstawowej; na kuchennej wadze dzieci mogą ważyć kolejne składniki potrzebne do upieczenia np. ciasta (porównywać wagi i objętości, sprawdzać wagi podane na opakowaniach produktów i porównywać je ze wskazaniami wagi kuchennej itp.), za pomocą miarek i innych naczyń odmierzać mililitry i litry różnych płynów, a także porównywać ich gęstość, czy eksperymentować z ich mieszaniem.